.

1 thg 9, 2021

GDP có thể âm. Xấu và không xấu.

0 đánh giá

Ngày hôm nay 29/8 Tổng cục thống kê đã công bố số liệu kinh tế tháng 8. Chúng ta tranh thủ ôn bài bằng số liệu cụ thể. Bức tranh vĩ mô sẽ như thế nào với các biến số quan trọng nhất là GDP, lạm phát và lãi suất.

Có 3 khu vực kinh tế quan trọng của GDP mà tôi nói vui tôi thích bóng đá nên theo đội hình 4-4-2 cho dễ nhớ. Nghĩa là Dịch vụ thường chiếm hơn 40%, Công nghiệp thường chiếm khoảng 40% và Nông nghiệp chiếm dưới 20%. Thực ra còn có một thành phần mà trong thống kê gọi là thuế sản phẩm đâu đó khoảng 10% tỷ trọng nhưng để cho dễ nhớ chúng ta chỉ cần dùng 4-4-2 vì mục đích của chúng ta là phán đoán xu hướng. Còn muốn tính chính xác thì chỉ cần lấy kết quả cuối cùng và điều chỉnh thành phần thuế này bằng cách chia cho 0.9.
Muốn biết “Dịch vụ” tăng trưởng thế nào, nhìn vào chỉ số “Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng” (RSI). Muốn biết “Công nghiệp” tăng trưởng thế nào, nhìn vào “Chỉ số sản xuất công nghiệp” (IIP). Còn “Nông nghiệp” thì không thấy có chỉ số nào nhưng bạn có thể đọc phần đầu của “Báo cáo tình hình kinh tế xã hội” để xem có bất ngờ gì không – thường nông nghiệp tăng trưởng khá ổn định ở mức thấp so với GDP bình quân hàng năm và không ảnh hưởng nhiều tới kết quả. Tất nhiên mọi thứ không hoàn toàn chuẩn xác, nhưng phản ánh được xu hướng.
GDP tính so với cùng kỳ năm trước (yoy), nên số liệu từ TCTK cho thấy những điều sau:
  • RSI tháng 8 giảm 33.7%, còn tháng 7 giảm 19.8%. Nhiều khả năng tháng 9 giảm mạnh như tháng 8. Vậy, RSI trung bình quý 3 dự kiến giảm (33.7% + 33.7% + 19.8%)/3 = 29%.
  • IIP tháng 8 giảm 7.4%, tháng 7 giảm -0.3%. Nhiều khả năng tháng 9 giảm như tháng 8. Vậy, IIP trung bình quý 3 dự kiến giảm (7.4% + 7.4% + 0.3%)/3 = 5%.
  • Nông nghiệp chắc không giảm nhiều. Vậy lấy theo số gần nhất (khá sát theo kế hoạch), tăng khoảng 4.5%.
Bây giờ chúng ta có thể tính vo theo sơ đồ 4-4-2 để xem GDP quý 3 thế nào: -29%*0.4 + -5%*0.4 + 4.5%*0.2 = -12.7%. Chà, âm khá lớn. Nếu giả sử kịch bản tốt hơn với RSI và IIP tháng 9 bằng 0%, thì con số tính lại là -7.25%. Vẫn âm. Tóm lại, chúng ta có thể phán đoán GDP quý 3 âm đấu đó -7.25% đến 12.7%. Lưu ý là đây là cách tính vo. Nếu chúng ta chia cho 0.9 để điều chỉnh thuế sản phẩm nữa thì mức giảm GDP còn ác hơn.
Do cách tính vo nêu trên không thể hiện được trọng số theo giá trị của từng tháng do đặc điểm chu kỳ, nên tôi kiểm tra lại bằng số thực tế trước đây thì thấy là cách tính như vậy thường sẽ cao hơn số liệu do GSO công bố khoảng 50%. Vậy, số liệu dự đoán điều chỉnh cuối cùng sẽ là GDP quý 3 âm khoảng -4.8% đến -8.5%.
Còn với CPI thì khá dễ. Theo bài học đã học, CPI là trung bình của các CPI (yoy) hàng tháng. Các bạn chỉ cần tra số liệu sẽ thấy CPI hàng tháng từ đầu năm đến giờ theo thứ tự tháng 1 giảm 0.97% cho đến tháng 8 tăng 2.82% sẽ tính được trung bình 8 tháng là 1.795% - đây chính là con số mà các nhà làm chính sách quan tâm như là mục tiêu. Nói cách khác, lạm phát 8 tháng đầu năm ở mức 1.795%, thấp hơn rất nhiều so với con số mục tiêu 4%.
Nào, bây giờ là phần quan trọng nhất: GDP quý 3 nhiều khả năng âm mạnh (chứ không còn là giảm nữa),tất nhiên vẫn có khả năng tôi tính sai hoàn toàn hoặc có thể do GSO chỉnh số liệu, và do vậy GDP cả năm chắc chắn rất thấp và cũng có thể âm. Trong khi đó, CPI thì vẫn không cao quá. Nếu chính phủ cố phấn đấu GDP không âm, họ sẽ có 2 lựa chọn hoặc làm cả hai: (i) nới lỏng tiền tệ; (ii) mở rộng tài khóa. Cả hai tình huống này đều dẫn tới mở rộng cung tiền – giảm lãi suất như bài đã học tuần vừa rồi. Và tất nhiên, như thường lệ, chúng ta sẽ lại thấy tiền vào thị trường tài sản, trong đó có chứng khoán. Tình huống này là first best cho anh em chứng sĩ.
Một tình huống mà tôi cho rằng nhiều khả năng xảy ra hơn là chính phủ sẽ duy trì chính sách nới lỏng tiền tệ, tìm cách đẩy tín dụng bằng biện pháp hành chính, nhưng sẽ đẩy mạnh mở rộng tài khóa. Tình huống này là second best cho chứng khoán.
Nói chung, vĩ mô xấu. Nhưng không giống quá khứ, nó có vẻ không xấu cho chứng khoán. Và quan trọng hơn, có chút hiểu biết về kinh tế, bạn ít nhất cũng có thể tính toán để hình dung ra xu hướng được rồi.
Quách Mạnh Hào

0 đánh giá:

Đăng nhận xét